Milliy SinovBiologiya: Milliy sertifikat testi onlayn
Biologiya bo'yicha Milliy sertifikat formatidagi to'liq testlar va mavzu bo'yicha mashq. Har javobdan keyin yechim, natija 75 ballik shkalada va daraja bilan.
Mavzular
- BotanikaO'simlik hujayrasi, organlari, ko'payishi va sistematikasi
- ZoologiyaUmurtqasiz va umurtqali hayvonlar tuzilishi va sistematikasi
- Odam anatomiyasi va fiziologiyasiOrganlar sistemalari, moddalar almashinuvi, gigiyena
- Sitologiya va genetikaHujayra, irsiyat qonunlari, genetik masalalar
- Evolyutsiya va ekologiyaEvolyutsion ta'limot, ekotizimlar, biosfera
Namuna savollar
1. Quyidagi qaysi qatorda faqat o'simlik hujayrasiga xos bo'lib, hayvon hujayrasida uchramaydigan tuzilmalar berilgan?
- A) yadro, mitoxondriyalar va ribosomalar
- B) plastidalar, selluloza qobiq va yirik vakuola
- C) sitoplazma, yadro qobig'i va endoplazmatik to'r
- D) hujayra markazi (sentriolalar) va glikogen donachalari
Javob va yechim
Javob: B
Plastidalar (xloroplast, leykoplast, xromoplast), sellulozadan iborat qattiq hujayra qobig'i va hujayra shirasi bilan to'lgan yirik vakuola o'simlik hujayrasiga xos. Yadro, mitoxondriya, ribosoma, sitoplazma va endoplazmatik to'r ikkala hujayrada ham bor. Hujayra markazi (sentriolalar) va zaxira uglevod — glikogen hayvon hujayrasiga xos (o'simlik hujayrasida zaxira uglevod — kraxmal).
2. Oddiy amyoba qanday harakatlanadi?
- A) xivchini yordamida
- B) kiprikchalari yordamida
- C) soxta oyoqlari yordamida
- D) vakuolalari yordamida
Javob va yechim
Javob: C
Amyoba sitoplazmasining oqib, o'simtalar — soxta oyoqlar hosil qilishi tufayli harakatlanadi; soxta oyoqlar yordamida u oziqni ham qamrab oladi. Xivchin yashil evglenaga, kiprikchalar infuzoriya-tufelkaga xos; qisqaruvchi vakuola esa ortiqcha suvni chiqaradi.
3. Qonning qaysi shaklli elementlari o'pkadan to'qimalarga kislorod tashiydi?
- A) leykotsitlar
- B) trombotsitlar
- C) eritrotsitlar
- D) limfotsitlar
Javob va yechim
Javob: C
Eritrotsitlar tarkibidagi gemoglobin o'pkada kislorodni biriktirib, uni to'qimalarga yetkazadi. Odam eritrotsitlari yadrosiz, ikki tomoni botiq disk shaklida. Leykotsitlar (shu jumladan limfotsitlar) organizmni himoya qiladi, trombotsitlar qon ivishida qatnashadi.
Darajalar
| Daraja | Ball (75 dan) |
|---|---|
| A+ | 70 va undan yuqori |
| A | 65 va undan yuqori |
| B+ | 60 va undan yuqori |
| B | 55 va undan yuqori |
| C+ | 50 va undan yuqori |
| C | 46 va undan yuqori |